Kultywować lokalne tradycje

Jeżeli robić, coś to z pełnym poświęceniem i pasją

Nasz zespół pragnie pokazywać tradycyjne stroje, tańce, zachowania przodków.

Radość, pasja, poświęcenie
 

Historia zespołu

Zespół Pieśni i Tańca 'Łoniowiacy' z Łoniowej, działający obecnie pod patronatem Dębińskiego Centrum Kulury w Dębnie jest zespołem o bardzo bogatej tradycji i historii w zakresie folkloru. Wszystkie spotkania zespołu odbywają się w remizie OSP w Łoniowej, gdzie zespół działa od samego początku. Powstał w 1953 roku z inicjatywy poetki ludowej Pani Zofii Bodura urodzonej 17 kwietnia 1919 roku w Łoniowej. Była ona córką Franiszka i Wiktorii Bodura. Mieszkała w domu należącym obecnie do Państwa Buziak, znajdującym w pobliżu mostu obok kościoła. Założycielka zespołu w związku z biedą panującą podczas II wojny światowej, brakiem dostatecznie ciepłej odzieży i lekarstw zachorowała na reumatyzm. Była niezwykle utalentowanym dzieckiem, niemniej jednak w związku z wybuchem wojny, okupacją i śmiercią matki nie mogła podjąć dalszej nauki po ukończeniu niespełna sześciu klas szkoły podstawowej. W roku 1946 po wcześniejszym przygotowaniu poddała się egzaminowi nadzwyczajnemu i otrzymała świadectwo ukończenia siódmej klasy. Ukończyła również 6-miesięczny kurs w Rabce dla Wychowawczyń Przedszkoli. Przez 5 lat prowadziła w Łoniowej dzieciniec letni podczas wakacji. Po tym okresie musiała zrezygnować z tej pracy z powodu zniekształconych palców rąk. Prawdopodobnie wtedy narodził się pomysł utworzenia grupy, która zaszczepiłaby nie tylko wśród dzieci, szacunek i umiłowanie kultury ludowej, dokumentowała najcenniejsze tradycje folkloru regionalnego jak również wzbudzała zainteresowanie tradycyjnym muzykowaniem, śpiewem, zabawami i tańcem ludowym. Na początku swej działalności zespół miał charakter teatralno-recytatorski. Prowadzony był wówczas przez założycielkę, a wśród repertuaru zespołu znajdowały się sztuki. Niektóre z nich były również autorstwa Pani Zofii. Pierwszą sztuką, którą wystawiono był 'Powrót Taty'. "Powrót taty" to ballada Adama Mickiewicza opublikowana w 1822 r. Akcja utworu rozgrywa się niedaleko miasta przy wzgórzu, na którym znajdował się cudowny obraz. Bohaterami są dzieci, ich ojciec będący kupcem i herszt rozbójników. Dopiero w 1956 roku, po trzech latach istnienia grupa z Łoniowej, przekształciła się w zespół folklorystyczny, a promotorem tej zmiany była w dalszym ciągu Pani Zofia Bodura. Początkowo instruktorem nowopowstałego zespołu była pani Helena Kubala, a nie co później pani Apolonia Obalowa. Zespół liczący kilkanaście członków koncertował w gminie oraz poza jej granicami min. w Brzesku, Czchowie, Złotej, a przede wszystkim w Łoniowej na organizowanych tu imprezach kulturalnych. Folklor nie tylko naszego regionu to ludowa twórczość artystyczna obejmująca: legendy, baśnie, podania, ballady, zagadki, bajki, przysłowia, muzykę (piosenki, tańce), sztukę, zdobnictwo. Różni się charakterem i funkcjami społecznymi od kultury oficjalnej rozwijanej przez warstwy wykształcone. Folklor istniał i istnieje przede wszystkim w ośrodkach zamkniętych, ulegających nieznacznym wpływom kultury zewnętrznej. Jego twórcami byli przede wszystkim chłopi. Termin folklor wprowadzony został przez W. J. Thomsona w 1846 roku. Muzykę ludową określa się przede wszystkim jako zbiorową twórczość chłopską: melodie, piosenki i tańce związane z obrzędami i pracą. Muzyka ludowa grana przez Łoniowiaków powstawała od najdawniejszych czasów, gdy nie znano jeszcze zapisu nutowego ani muzycznych terminów i sądzę, że zaczęło się to już na początku istnienia wsi tj. od roku 1321 . Jest pierwowzorem wszelkiej twórczości muzycznej. W różnych miejscach i regionach Polski kształtowała się odmiennie, zależnie od tego kim byli ludzie zamieszkujący dany region, co ich zajmowało oraz z czego mogli zrobić instrumenty. Do tradycyjnego repertuaru muzyki ludowej, także naszego regionu należą pieśni obrzędowe, doroczne, okolicznościowe, magiczne, zagrzewające do wysiłku, pieśni pracy, także liryczne, mówiące o miłości, oraz epickie, o bohaterskich czynach. Muzyka ludowa jest niejednolita. Ukształtowana na terenach górskich różni się znacznie od powstałej na nizinach. Taniec, którym bardzo szybko zainteresowali się pierwsi członkowie zespołu jest elementem kultury ludowej, tak jak gwara, strój i obrzędy. Towarzyszył mieszkańcom wsi Łoniowa od najdawniejszych czasów, ulegając niezliczonym przeobrażeniom pod wpływem przenikania się tradycji zarówno regionalnych, jak i przychodzących z sąsiednich krajów. Każdy region Polski ma własny bogaty i różnorodny folklor taneczny. Niektóre tańce ludowe stały się wyrazem polskiego ducha i zyskały miano narodowych. Do grupy tej należą: polonez, mazur, krakowiak, a także kujawiak i oberek. Polonez jest spadkobiercą ludowego chodzonego, opisanego bardziej szczegółowo trochę dalej znanego prawie we wszystkich regionach kraju. To uroczysty, dostojny taniec, tańczony przez pary, ma charakter pełnego godności pochodu, na którego czele stoi najdostojniejsza para. W wieku XIX polonezowi zaczęła towarzyszyć skomplikowana symbolika, która w figurach i krokach odzwierciedlała ówczesne stosunki społeczne oraz obyczajowe. Nazwa polonez wywodzi się od francuskiego słowa polonaise - "polski". Tańce narodowe i ludowe znalazły również swoje miejsce na łoniowskich scenach. Zespół 'Łoniowiacy' w swoim repertuarze posiadał pieśni i tańce nie tylko tutejszego regionu. Tańczono wówczas: chodzonego, poleczkę z różnorakimi przyśpiewkami, walca, polkę zaborowską oraz poloneza. Sądzę, że opisywać tańce takie jak polonez, polka czy walc nie ma sensu. Z pewnością jednak można wspomnieć coś o chodzonym tańcu bardzo podobnym do poloneza. Taniec ten, który był wykonywany przez Łoniowiaków - to polski taniec ludowy zwany też: polski, marszałek, chmielowy, wolny lub równy, tańczony był kiedyś w trakcie obrzędu weselnego, np. po oczepinach panny młodej. Utrzymany był najczęściej w nieparzystym metrum na 3/4. Przodował w tańcu mężczyzna stateczny lub żonaty gospodarz. Jest to pierwowzór poloneza. Pochodzi z okolic Wilkołaza, Dzierzkowic, Trzydnika i Liśnika. Inną odmianą Chodzonego jest Paw pochodzący z Zaraszowa k. Bychawy. Śpiew podczas tego tańca: 1) A gdy będzie słońce i pogoda, Słońce i pogoda, Pójdziemy se razem do ogroda, Pójdziemy se razem do ogroda. 2) Będziemy se fijołecki smykać, Fijołecki smykać, Będziemy se ku sobie pomykać. Będziemy se ku sobie pomykać 3) I do sadu razem se pójdziewa, Razem se pójdziewa, Zobaczymy, jak ziele dojrzewa, Zobaczymy, jak ziele dojrzewa. 4) Pójdziemy se na serokie pole, na serokie pole, Zaśpiewamy hej, na chłopską dolę, Zaśpiewamy hej, na chłopską dolę. 5) A gdy będzie lato juz gorące, lato juz gorące, Będziemy se wianki wić na łące, Będziemy se wianki wić na łące. W 1971 roku kiedy w Łoniowej obchodzono 650-lecie założenia wsi, zespół wystąpił przed liczną publicznością z nowym repertuarem, który stanowiło tradycyjne stare wesele łoniowskie. W tym czasie trzon zespołu stanowili: instruktor – Pani Apolonia Obalowa, kierownik – Pani Zofia Bodura,, a w zespole byli: Kluska Teresa, Batko Helena, Baca Ewa wraz z mężem Kazimierzem, Kądziołka Zofia, Dudek Stanisława, Stoszko Maria, Bojdo Łucja, Niemiec Maria, Paryło Zofia, Rzepa Adam, Jeleń Stanisław, Marek Stanisław, Drużkowksi Roman, Bojdo Józef, Kądziołka Benedykt, Osmęda Józef i jego ojciec Ignacy, Marecik Józef, Sacha Józef, Marek Stanisław, Mietła Jan, Kudra Teresa, Baca Stefan, Marecik Józef, Rysak Antoni. W/w osoby to członkowie zespołu, których obecność w zespole jest udokumentowana. Przez zespół przewinęło się tak wiele osób, że nie sposób wszystkich wymienić. Trudno znaleźć rodzinę we wsi, która nie miała by jakiegoś związku z zespołem. W roku 1978 zmarła Pani Zofia Bodura - założycielka zespołu W tymże roku zespół przeżywał „czarne dni”, kiedy to jesienią był bliski całkowitemu rozpadnięciu się, jednakże dzięki zabiegom ówczesnego kierownika pana Jelenia Stanisława zespół reaktywował się i działał nadal. W latach 1960-80 kierownikami zespołu z Łoniowej byli: wspomniany już Jeleń Stanisław, Marecik Józef, Sambor Janusz, Franczyk Edward, Kluska Eugeniusz, Kuras Jan, Osmęda Maria oraz Dudek Janusz. W połowie lat 80-tych choreografem zespołu został pan Kawa Adam, a zespół tworzyła młodzież kontynuująca tradycje rodzinne przekazane przez rodziców, którzy w przeszłości tańczyli w zespole. W roku 1986 zespół gościł we Włoszech na zaproszenie zespołu „Derezano” i koncertując w gorącej Italii zdobył sobie serca licznie gromadzącej się na jego występach publiczności. Również w tym roku odbył się koncert w naszej rodzinnej wsi z okazji obchodów 80 –lecia powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Łoniowej. Tradycją zespołu był udział w Pyrzyckich Spotkaniach z Folklorem mających miejsce w byłym już województwie szczecińskim w Pyrzycach.W maju lub czerwcu każdego roku w Pyrzycach odbywają się Pyrzyckie Spotkania z Folklorem. Jest to impreza mająca na celu popularyzację regionalnych tradycji ludowych. Obecnie ma ona zasięg międzynarodowy i stanowi święto kultury ludowej różnych narodów. Uczestniczą w nim najlepsze zespoły folklorystyczne z Polski, Europy, Azji oraz Ameryki. Obecnie patronat nad spotkaniami sprawuje Międzynarodowe Stowarzyszenie Organizatorów Festiwali Folklorystycznych i Sztuki Ludowej - CIOFF z siedzibą w Kanadzie. Obecnie ZPiT „Łoniowiacy” występuje corocznie na dwóch przeglądach zespołów folklorystycznych: „O Pawie Pióro i Gliniany Dzban” jak również „O Krakowski Wianek” w Szczurowej. Są to festiwale na których „Łoniowiaki” pojawiają się nieprzerwanie od kilkunastu już lat. Od roku 1989 zespół zmienił swoje oblicze, a stało się to za sprawą nowego choreografa którym został i jest do tej pory Pan Górczak Kazimierz z Dębicy. Jego obecność w zespole sprzyja kontynuacji tradycji, a umiejętność współpracy z młodzieżą przynosi efekty w postaci osiągnięć na scenach festiwalowych. To w dużej mierze jego zasługą jest, że Zespół Pieśni i Tańca „Łoniowiacy” zdobywał i zdobywa co roku duże uznanie na festiwalach organizowanych przez Wojewódzki Ośrodek Kultury (obecnie Małopolskie Centrum Kultury „Sokół”). Ciągła rotacja młodzieży w Zespole nie sprzyja jego rozwojowi ale zaangażowanie obecnych członków i choreografa owocuje nowymi układami tanecznymi co dobrze rokuje na jego przyszłość. Integralną częścią zespołu jest kapela. Dawniej grali w niej mieszkańcy Łoniowej: Suchan Andrzej, Mytnik Andrzej, Turski Andrzej, który długo był też akompaniatorem. Obecnie kapelę tworzą: Zenon Piękoś - akordeon , Wróbel Henryk – kontrabas, Brzeziński Józef – trąbka, Pabian Tomasz – skrzypce sekund, Malisz Piotr - klarnet, Cudejko Tomasz - pierwsze skrzypce, Wójcik Bogusław - drugie skrzypce, Bartłomiej Sacha - klarnet. Przed nimi grali również: Kujawa Jerzy z Tarnowa – długoletni akompaniator i kierownik kapeli – akordeon, Kazimierz Wróbel z Jaworska - skrzypce, Bosowski Jan ze Zdonii koło Zakliczyna – skrzypce, Mietła Edward z Wesołowa – klarnet Wieloletnią już pracę ZPiT „Łoniowiacy” wypełniły liczne koncerty i festiwale, cieszące się uznaniem publiczności w kraju, a także za granicą m.in. we Włoszech (2 razy), Francji (2 razy), Hiszpanii, Turcji (2 razy), Węgrzech (2 razy), Szwajcarii, Słowacji, Portugalii i Bułgarii. Na początku lat 90-tych ZPiT 'Łoniowiacy'; przeżywał swój wielki rozkwit. W roku 1993 powstał dziecięcy zespół folklorystyczny liczący 80 dzieci. Wraz ze starszymi Łoniowiakami; cały zespół liczył wówczas ponad 120 osób. Swymi umiejętnościami dzieci mogły pochwalić się przed publicznością już w roku powstania swojej grupy gdyż Zespół obchodził 40-lecie swej działalności. Uroczysty koncert z tej okazji odbył się 15 sierpnia. W 1993 roku zespół gościł u siebie grupę folklorystyczną z Saint Malo z Francji. Jego gościnny występ odbył się 10 sierpnia. W czerwcu 1993 roku Zespół Pieśni i Tańca 'Łoniowiacy'; gościł na Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym w Tuluzie (Francja) na zaproszenie zespołu Le Poutou. Przed wyjazdem do Francji zespół w swym programie artystycznym posiadał:suitę rzeszowską, suitę lubelską, tańce górali Beskidu śląskiego, krakowiaka oraz poloneza. Ten międzynarodowy festiwal dla niejednego członka zespołu był największym na jakim występował do tej pory. W roku 1994 ZPiT Łoniowiacy; po raz kolejny występował na deskach we Francji na zaproszenie zespołu z Saint Malo, który gościł w Polsce rok wcześniej. Był to niezwykle sympatyczny wyjazd, który udowodnił po raz wtóry, że francuska kuchnia z polską ma bardzo niewiele wspólnego. Niemniej jednak nie był to powód, który by mógł zaszkodzić doskonałym kontaktom z przemiłymi gospodarzami. W roku 1998 'Łoniowiacy'; znów wyjechali poza granice naszego kraju, tym razem opuszczając nawet granice Europy udając się na Festiwal do tureckiego miasta Bursa. Był to wyjazd, który pozwolił zespołowi poznać folklor państw nie tylko europejskich ale również krajów z innych kontynentów.W festiwalu brały udział zespoły z Albanii, Azerbejdżanu, Bośnii i Hercegowiny, Bułgarii, Rosji, Chin, Gruzji, Hiszpanii, Izraela, Włoch, Cypru, Macedonii, Meksyku, Egiptu, Czech, Ukrainy oraz ze Sri Lanki i Słowacji. W 2004 roku ZPiT 'Łoniowiacy'; został po raz wtóry zaproszony do udziału w Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym, który odbywa się corocznie w tureckiej Bursie. W ten sposób 'Łoniowiacy'; powrócili do Bursy po sześcioletniej nieobecności. W festiwalu uczestniczyło 25 zespołów z całej Europy i nie tylko. Wypowiedź Dyrektora Dębińskiego Centrum Kultury z lipca 2004 roku dotycząca wyjazdu ZPiT 'Łoniowiacy'; do Turcji /Dziennik/: - Z mojej wiedzy wynika, że do Bursy zapraszane są tylko te zespoły, które prezentują profesjonalny poziom. Oznacza to, że 'Łoniowiacy'; mają w Turcji wysokie notowania. Myślę, że Łoniowiaków; stać na zajęcie jednego z trzech czołowych miejsc. Zespół Pieśni i Tańca Łoniowiacy; jest zespołem amatorskim, a dzięki temu, że prowadzony jest umiejętnie, działa na słuchaczy i widzów swoją bezpośredniością i świeżością przeżyć. Działają w nim ludzie, którzy kochają śpiew, taniec i muzykę swojego regionu, dla których folklor jest czymś bliskim, czymś znanym i drogim, przekazywanym z dziada pradziada. W ten sposób praca nad przygotowaniem każdego występu i sam występ staje się dla członków zespołu niezapomnianym przeżyciem wartym każdej ceny. Zespół stanowi jakby jedną rodzinę ludzi zauroczonych pięknem kultury swojego regionu.'Łoniowiacy' budzą podziw tych, którzy doceniają pracę zespołów amatorskich. Dzięki entuzjazmowi i pracy członków zespołu i choreografa zespół sięgnął po najwyższe laury na wojewódzkich i krajowych przeglądach folklorystycznych. W uznaniu zasług dla promocji folkloru w regionie Wojewódzki Ośrodek Kultury (obecnie Małopolskie Centrum Kultury 'Sokół' przyznał wsi Łoniowa i ZPiT Łoniowiacy prawo do organizacji Wojewódzkiego Przeglądu Dziecięcych Zespołów Folklorystycznych, który odbywa się tutaj co roku i jest jedną z największych imprez organizowanych w Łoniowej wspólnie z Dębińskim Centrum Kultury. Przegląd odwiedza corocznie około 4-6 tys. widzów , dlatego społeczność wsi Łoniowa, widząc w imprezie możliwość promocji swej miejscowości, zbudowała piękny amfiteatr letni. Ten przegląd jest jedyną tego typu imprezą w regionie, która stwarza możliwość prezentacji i konfrontacji dokonań artystycznych dziecięcych zespołów folklorystycznych. Zespół Pieśni i Tańca Łoniowiacy z pewnością jest najlepszym dowodem na zachowanie tożsamości narodowej i tradycji.

Galeria Naszych Zdjęć


Kliknij w kategorię, otworzy się galeria.

« 1 z 2 »
« 1 z 2 »

Kontakt

Serdecznie zapraszamy do kontaktu


ZPiT ŁONIOWIACY



Łoniowa, 32-854 Porąbka Uszewska

małopolska, POLAND

kontakt@loniowiacy.pl

tel.:123456789

Stowarzyszenie ŁONIOWIACY